Neden Şantiyede Yaşam Döngüsü Maliyeti (LCC) Kritik? — Sorun ve Önemi

Şantiyede verilen her karar, yalnızca bugün ödediğiniz faturayı değil, yapının tüm kullanım ömrü boyunca üstleneceğiniz maliyetleri de belirler. Yaşam Döngüsü Maliyeti (Life Cycle Costing — LCC), ilk yatırım (CAPEX) ile işletme, bakım, enerji, arıza, yenileme ve bertaraf (OPEX) kalemlerinin net bugünkü değer perspektifiyle toplamını ifade eder. Bu yaklaşım, “en ucuz” yerine “en doğru toplam maliyet” kararını hedefler ve şantiye ölçeğinde rekabet avantajının temelini oluşturur.

Neden kritik? Çünkü malzeme fiyatlarındaki dalgalanma, enerji birim fiyatlarındaki artış, sıkılaşan iş güvenliği denetimleri ve performans bazlı sözleşmeler hata payını azaltır. Örneğin kısa vadede daha ucuz görünen bir geçici aydınlatma çözümü, yüksek enerji tüketimi ve sık arıza nedeniyle projenin süresince daha pahalıya gelir. Benzer şekilde, beton üretiminde kür ve dayanım kontrolünün atlanması; çatlak, rötre ve erken bakım maliyetlerini tetikleyerek LCC’yi hızla yükseltir. Bu noktada şantiyede dijital denetim uygulamaları, hatayı kaynağında yakalayıp yeniden işçilik ve gecikme cezalarını minimize ederek toplam maliyeti düşürür.

LCC, aynı zamanda standart ve mevzuat uyumu için de bir çerçeve sunar. ISO 15686-5 (service life planning) ve TS EN 16627 (yapı işlerinde ekonomik performans) referanslarıyla, performans bazlı teknik şartnameleri ölçülebilir hale getirebilir, yeşil bina hedefleri ve karbon azaltımıyla uyumlu bir maliyet akışı planlayabilirsiniz. LCC’yi çevresel yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ile karıştırmadan; ekonomik kararların sera gazı, atık ve enerji etkileriyle entegre edildiği bir yönetim modeli kurmak mümkündür.

Uygulamada nereden başlamalı?

• Proje başlangıcında LCC hedefi koyun: Örneğin “geçici tesisatlarda kWh/hafta başına maliyet hedefi” veya “beton tamirat payı %X’in altında olacak” gibi ölçülebilir metrikler tanımlayın.
• Performans odaklı şartname yazın: Sadece birim fiyat değil; garanti süresi, bakım aralığı, enerji verimliliği ve yedek parça erişimini zorunlu kılın.
• Veri toplayın ve doğrulayın: Tedarikçi teknik föyleri, geçmiş şantiye raporları ve saha ölçümleri (kWh, arıza sıklığı, MTBF) ile varsayımlarınızı besleyin.
• Kaliteyi kaynakta güvenceye alın: Beton özelinde karışım, döküm ve kür kontrolü için şu rehberden yararlanın: beton kalitesi LCC’nin en güçlü kaldıraçlarından biridir.
• Risk ve ceza maliyetlerini görünür kılın: İş durdurma, gecikme cezaları, garanti kapsamı dışında kalan tamiratlar ve güvenlik ihlallerini LCC modeline dahil edin.

Kısacası, LCC bakışı “bugünün ucuzu” yerine “projenin ömrü boyunca en verimli seçenek” demektir. Böylece bütçe sapmalarını azaltır, kaliteyi yükseltir ve sürdürülebilirlik hedeflerini sayısal olarak yönetirsiniz. Bir sonraki bölümde LCC’yi oluşturan maliyet kalemlerini (sermaye, kurulum, enerji, bakım-onarım, yenileme ve bertaraf) tek tek açacak, iskonto, net bugünkü değer, yıllık maliyet eşdeğeri ve duyarlılık analizlerini pratik örneklerle nasıl modelleyeceğinizi göstereceğiz.

Şantiyede LCC’yi Belirleyen Ana Maliyet Unsurları ve Modelleme Yöntemleri

Önceki bölümde LCC’nin neden kritik olduğunu tartıştık; şimdi bu değeri gerçekten yönetebilmek için maliyeti sürükleyen unsurları açık seçik tanımlayıp, sağlam modelleme yöntemleriyle sayısallaştıralım. Amaç, yatırım kararlarını “ilk bedel” yerine “toplam sahip olma maliyeti” üzerinden net ve karşılaştırılabilir hale getirmek.

• Sermaye (CAPEX): Tasarım, mühendislik, satın alma, imalat/imalatçının testleri ve nakliye dahil ilk yatırım.
• Kurulum ve devreye alma: Vinç, kalıp-söküm, altyapı bağlantıları, işçilik ve geçici tesis giderleri.
• Enerji tüketimi: İşletme döneminde elektrik, yakıt, su; tarife artışları ve talep cezaları dahil.
• Bakım-onarım: Periyodik bakım, arızi arıza giderleri, sarf ve yedek parça, garanti kapsamı dışı işler.
• Yenileme/rehabilitasyon: Ömür döngüsü içinde komponent değişimleri, performans yükseltmeleri.
• Bertaraf ve söküm: Demontaj, atık yönetimi, geri kazanım; hurda/değer artığı (salvage) muhasebesi.
• Kesinti ve kalite maliyetleri: Plan dışı duruş, yeniden işçilik, gecikme cezaları; bunları azaltmak için dijital denetim verilerini modele dahil edin.

Pratik modelleme akışı:

1. Sınır ve zaman ufku: Varlığın beklenen hizmet ömrünü (örn. 15–30 yıl) ve analiz kapsamını belirleyin; fiyat taban yılını seçin.
2. Nakit akışları: Yıllık enerji, bakım, yenileme ve bertaraf kalemlerini tabloya dökün. Veri kaynakları: keşif-metraj, üretici bakım planları, saha tüketim ölçümleri, EPDK tarifeleri.
3. İskonto mantığı: Reel mi nominal mi çalışacağınıza karar verin. Reel çalışıyorsanız enflasyonu dışarıda bırakın ve reel iskonto oranı kullanın; nominal çalışıyorsanız her kalem için uygun eskalasyon oranını ekleyin.
4. Net Bugünkü Değer (NPV): Tüm gelecekteki nakit akışlarını iskonto ederek bugüne indirgeyin; hurda değeri pozitiftir ve son yıla eklenir.
5. Eşdeğer Yıllık Maliyet (EYM): Farklı ömürlere sahip alternatifleri “elma-elma” kıyaslamak için NPV’yi yıllıklaştırın (sermaye geri ödeme faktörüyle çarparak).
6. Duyarlılık ve senaryo: Enerji fiyatı, iskonto oranı, arıza sıklığı ve hizmet ömrünü ±%20 varyasyonla test edin; “kırılma noktası” parametrelerini not alın.

• İpucu: Yenileme yıllarını üretici ömür verisine bağlayın; bakım sıklığını garanti şartlarıyla uyumlu kılın; kesinti maliyetini saatlik üretim/eşdeğer kira bedeliyle çarpın.
• Hata önleme: Enflasyonu hem iskonto oranında hem nakit akışlarında çifte saymayın; KDV ve stopajın analize dahil olup olmayacağını tutarlı belirleyin.
• Operasyonel kaldıraç: Model çıktılarınız, süreç iyileştirmeleriyle anında sonuç verir; örneğin şantiyede kesin tasarruf adımlarını uyguladığınızda yeniden işçilik ve enerji israfı varsayımlarını revize edin.

Bu çerçeveyle hangi kalemin LCC’ye daha çok etki ettiğini görebileceksiniz. Bir sonraki bölümde, bu modeli malzeme ve tasarım seçimlerine uygulayarak; dayanıklılık, bakım döngüleri ve enerji performansının LCC’ye etkisini örnek hesaplarla netleştireceğiz.

Malzeme ve Tasarım Kararlarının LCC Üzerindeki Etkisi — Seçim Kriterleri ve Örnek Hesaplamalar

Önceki bölümde LCC’nin bileşenlerini ve NPV ile EAC yaklaşımını netleştirdik. Şimdi aynı çerçeveyi, malzeme ve tasarım alternatiflerini seçerken pratik olarak nasıl kullanacağımıza odaklanalım. Amaç, ilk yatırım ile dayanıklılık, bakım döngüsü, embodied energy ve enerji performansını birlikte değerlendirip toplam maliyeti minimize etmektir.

Seçim sürecinde şu kriterleri sistematik olarak puanlayın:

• Dayanıklılık/Servis ömrü: Üretici garanti ve saha referansları (TSE/EN uygunluğu).
• Bakım döngüsü: Periyot, duruş süresi, yedek parça bulunabilirliği, işçilik erişilebilirliği.
• Embodied energy ve çevresel veri: EPD dokümanı, geri dönüştürülebilir içerik, sök-tak potansiyeli.
• Enerji performansı: U-değeri, sızdırmazlık, sistem verimi gibi etkiler.
• Modülerlik ve erişilebilirlik: Kolay değişim, standart bağlantılar, sökülebilir detaylar.
• Risk ve belirsizlik: Fiyat oynaklığı, kur riski, tedarik süresi.

Veri disiplini kritik: EPD’ler, üretici teknik föyleri ve saha geri bildirimlerini tek yerde toplayıp sürümlemeniz, ileride bakım planlarıyla eşleştirme yapabilmeniz için şarttır. Bunu kurumsal hafızaya bağlamak için sayısal envanter yaklaşımını uygulayın.

Örnek 1 — Dış cephe kaplama (20 yıl ufuk, r=10%): Alternatif A (akrilik boya): CAPEX 300.000 TL; bakım 5 yılda bir 120.000 TL (yıllar 5,10,15,20). Alternatif B (elastomerik kaplama): CAPEX 480.000 TL; bakım 12. yılda 80.000 TL. Basit formül: NPV = CAPEX + Σ Ct/(1+r)^t; EAC = NPV × r / (1 − (1+r)^−n). Hesap: A’nın NPV’si ≈ 467.000 TL, EAC ≈ 54.900 TL/yıl; B’nin NPV’si ≈ 506.000 TL, EAC ≈ 59.900 TL/yıl. Enerji etkisi yoksa A daha avantajlı; ancak yüksek kirlenme bölgelerinde bakım periyodu fiilen kısalıyorsa (ör. 3–4 yıl), sonuç tersine dönebilir. Bu yüzden bakım çevrimleri için gerçek saha verisi girin.

Örnek 2 — Isı yalıtımı (30 yıl ufuk): 10 cm ek yalıtım için ilave CAPEX 200.000 TL; yıllık tasarruf 40.000 kWh, birim enerji 1,5 TL/kWh → 60.000 TL/yıl. Sürekli tasarrufun bugünkü değeri yaklaşık PV = A × (1 − (1+r)^−n)/r ile 60.000 × 9,427 ≈ 565.000 TL. Net fayda ≈ +365.000 TL. Embodied energy etkisi EPD ile kıyaslanmalı; daha düşük gömülü enerjiye sahip bir çözüm, karbon maliyetinin fiyatlandığı projelerde ek avantaj sağlar.

Modüler tasarımın LCC etkisi: Örneğin modüler fan modülleriyle bir AHU’da bakım süresi 8 saatten 2 saate düşerse, duruş maliyeti Maliyet = saatlik gelir/ceza × süre hesabıyla ciddi azalır. Saatlik 2.000 TL ve yılda 1 bakım varsayımıyla, yılda 12.000 TL kazanç söz konusu; 10 yılda NPV’si ≈ 73.000 TL. Sök-tak detaylar ve standart bağlantılar, yenileme ve bertaraf maliyetini de aşağı çeker.

Malzeme ve tasarımı doğru kurguladıktan sonra, bu avantajları sahada kaybetmemek için tedarik ve uygulama disiplinine ihtiyaç var. Bir sonraki bölümde fabrikasyon/modüler montaj, JIT tedarik ve kalite kontrol ile bu kazanımları nasıl güvence altına alacağımızı, ayrıca malzeme maliyetini güvenli biçimde düşüren uygulamaları ele alacağız.

Şantiye ve Tedarik Uygulamalarıyla LCC’yi Gerçekten Düşürme — İnşaat Süreçleri ve Kalite Kontrol

Önceki bölümde dayanıklılık ve modüler tasarım gibi seçimlerin LCC’ye etkisini gördük; şimdi bu potansiyeli sahada nasıl gerçeğe dönüştüreceğimizi konuşalım. Doğru malzeme ve detay, ancak kusursuz uygulama ve kontrollü tedarikle beklenen işletme maliyeti kazanımlarını sağlar. Bu nedenle fabrikasyon/modüler çözümler, just-in-time (JIT) tedarik ve disiplinli kalite protokolleri, ilk yatırım artışı yaratmadan bakım ve arıza maliyetlerini düşürmenin en pratik yoludur.

Fabrikasyon/Modüler inşaatla risk azaltma: Islak hacim podları, MEP şaft modülleri ve cephe panellerini fabrikada ön üretmek; hava koşullarına maruziyeti, israfı ve yeniden işçilik oranını düşürür. Fabrika çıkışında mock-up ve FAT (Factory Acceptance Test) uygulayın; montajda ITP (Inspection & Test Plan) üzerinden hold/witness point’ler belirleyin. Örneğin banyo podlarında su sızdırmazlık testini (24 saat göllenme) fabrika ve saha kombinasyonuyla çift kademeli doğrulayın.

JIT tedarikle stok ve hasar maliyetini düşürme: Kritik yol aktiviteleri için minimum güvenlik stoğu dışında sahada yığma stoktan kaçının. JIT, vinç planı ve montaj sırasıyla bütünleşik yürütülmeli; tedarikçi ETA verisi ile haftalık lookahead planlar eşleştirilmeli. Hasar, kayıp ve bekleme süreleri düşer.

Kalite kontrol protokolleri (örnek kontrol listeleri):

• Beton işleri: TS EN 206 uyumluluğu, teslim slump/sıcaklık, numune alma, vibrasyon, kür planı; ayrıntılı adımlar için şu pratik kontrol listesini uygulayın.
• Su yalıtımı: Yüzey hazırlığı, astar tüketimi, kat sayısı/kalınlık, kür süresi, aderans testi ve göllenme testi (48 saat).
• Mekanik/elektrik montaj: Toleranslar, tork değerleri, basınç/sızdırmazlık testleri, devre sürekliliği ve topraklama ölçüm kayıtları.
• Cephe: Ankraj torku, panel düşeylik/düzlemsellik, EPDM/conta kesintisizliği, numune su spreyi testi (EN 13050).

Tedarikçi değerlendirme kriterleri (ihale öncesi ve performans sırasında):

1. Kalite sistemi: ISO 9001/14001, malzeme sertifikaları (CE, EPD), izlenebilirlik.
2. Uyum ve referans: TS/EN standartlarına uygunluk, benzer ölçekli referans işler.
3. Termin ve esneklik: OTD (On-Time Delivery) geçmişi, kapasite raporu, alternatif hat/bölge planı.
4. Hata ve düzeltme: NCR oranı, düzeltici/önleyici faaliyet (CAPA) hızı.
5. Maliyet bütünlüğü: Yaşam boyu yedek parça/servis koşulları, garanti süreleri.

Saha kalitesi için KPI önerileri:

• İlk seferde geçiş (FPY): İlk muayenede onaylanan iş kalemlerinin yüzdesi (hedef ≥ %90).
• Yeniden işçilik oranı: NCR/1.000 m² veya adam-saat başına yeniden işçilik (≤ %2 hedef).
• Tedarikçi OTD: Planlanan teslimata göre zamanında gelenlerin oranı (≥ %95).
• Beton kabul oranı: Basınç testinde kabul edilen numune yüzdesi (≥ %98).
• Kaçak/hata çağrısı: Teslim sonrası ilk 12 ayda daire başına arıza adedi (trend aşağı).

Pratik ipuçları: ITP’leri “aktivite bazlı” kurgulayın; saha tabletleriyle dijital denetim yapın; JIT için tedarikçi ASN (Advanced Shipping Notice) entegrasyonu sağlayın; kilit işlerde ustalık standartlarını örnek daire/mock-up ile görselleştirip tolerans tablolarını herkesin cebine koyun.

Bu inşaat süreci ve kalite omurgası, kullanım dönemindeki bakım ve arıza maliyetlerini sistematik olarak düşürür. İyi inşa edilmiş bir yapının getirdiği tasarrufları sürdürülebilir kılmak için, bir sonraki bölümde bakım, izleme ve performans bazlı sözleşme stratejilerine geçeceğiz.

Bakım, İzleme ve Sözleşme Stratejileri: Operasyonel Adımlarla LCC Tasarrufunu Sağlamak

Önceki bölümde şantiye süreçleri ve kalite kontrol ile ilk yatırımda ek maliyet yaratmadan işletme giderlerini nasıl düşürebileceğimizi tartıştık. Bu kazanımların sürdürülebilir olması için, artık operasyon tarafına geçip bakım, izleme ve sözleşme stratejileriyle yaşam döngüsü maliyetini (LCC) sistematik biçimde yönetmemiz gerekiyor.

Pratik yaklaşım: varlıklar için 3 katmanlı bakım stratejisi kurun. Düşük kritiklikte ekipmanlarda arıza olduğunda onarım (run-to-failure) kabul edilebilir. Orta kritiklikte ekipmanlar için takvim bazlı önleyici bakım uygulayın. Yüksek kritiklikte (kule vinç redüktörleri, basınçlı kaplar, dizel jeneratörler, HVAC chillerlar vb.) ise duruma dayalı izleme (CBM) kullanın. Örnek: titreşim sensörü ile rulmanlarda spektral analizden anomali tespit edildiğinde bakım penceresini iki vardiya içinde planlayıp beklenmeyen duruşu engellemek, MTBF’yi %15-25 artırır.

• CBM sensör seti: Titreşim + sıcaklık (rulman/kaplin), ultrasonik (hava kaçakları), termal kamera turları (elektrik panoları), enerji ölçer (kW, PF, harmonik), diferansiyel basınç (filtre tıkanması), nem/akış (pompa/hat performansı).
• Veri toplama ve entegrasyon: Haftalık örnekleme, kritik ekipmanda 1-5 dakikalık aralıklarla; alarm eşikleri ISO 10816/20816 referans alınarak. CMMS ile iş emri otomasyonu; mümkünse BIM modelinde varlık ID’si ile eşleme (7D).
• Mevzuat uyumu: Planı “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” periyodik kontrol gereklilikleriyle hizalayın; LOTO ve çalışma izinleri (hot work, confined space) entegre edin.

Bakım bütçelemesi ve yedek parça yönetimi: Parçaları ABC/kritiklik analizine göre sınıflayın, ekonomik sipariş miktarı (EOQ) ve yeniden sipariş noktası (ROP = günlük tüketim x teslim süresi + güvenlik stoğu) tanımlayın. Kritik yedekler için konsinye stok veya satıcı yönetimli stok (VMI) pazarlık edin. Stok doğruluğunu artırmak için sayısal envanter kurulumunu bakım deposuna da uygulayın; yıl sonunda stok devir hızında %20+ iyileşme gerçekçidir.

• İzlenmesi önerilen KPI’lar: MTBF, MTTR, Planlı bakım oranı (%), CBM’ye dayalı iş emri oranı (%), beklenmeyen duruş süresi (saat/ay), bakım maliyeti/yeniden değerleme (%, yıllık), enerji yoğunluğu (kWh/ay veya kWh/üretim birimi), stok devir hızı ve kritik yedek stok dışı kalma sayısı.

Performans bazlı sözleşmeler ve garanti yönetimi: Ekipman tedarikçisi ve bakım yüklenicisiyle çıktı odaklı şartlar kullanın. Örneğin chiller için sezonluk COP ≥ 4.5 veya sistem çalışma kullanılabilirliği ≥ %98 hedeflenebilir; ödemelerin %10-15’i bu KPI’lara bağlanır, bonus/ceza mekanizması tanımlanır. Garanti defteri tutun: seri numarası, devreye alma tarihi, bakım geçmişi ve yedek parça izleri CMMS’de tutulmalı; arıza kök-neden analizi (RCA) garanti geri ödemesi için kanıt seti oluşturur. Tedarik boyutunda bu yaklaşım, önceki bölümde değindiğimiz akıllı satınalma prensipleriyle ve maliyet düşürücü tedarik uygulamalarıyla birlikte çalıştığında TCO üzerinde çarpan etkisi yaratır.

• Sözleşme maddeleri örnekleri: SLA’lar (yanıt/onarım süresi), yedek parça konsinye listesi, veri paylaşımı/CBM entegrasyonu, garanti uzatma opsiyonu, ana KPI’lara bağlı ödeme, iş güvenliği şartları ve saha erişim prosedürleri.

Bu operasyonel çerçeveyi kurduğunuzda LCC tasarrufları görünür hale gelir. Bir sonraki bölümde, tüm başlıklardan derlediğimiz hızlı kontrol listesini ve ilk pilot proje için adım adım uygulama rehberini paylaşarak KPI’ları nasıl sahada ölçüp yöneteceğinizi özetleyeceğiz.

Sonuç ve Uygulama Rehberi — Şantiyede Yaşam Döngüsü Maliyetini Azaltmanın 7 Etkili Yolu

Önceki bölümde bakım, izleme ve performans bazlı sözleşmelerle operasyonel iyileştirmeleri konumlandırdık. Şimdi, tüm bu bileşenleri bir araya getiren pratik bir kontrol listesi ve doğrudan sahada uygulayabileceğiniz pilot rehber ile bitiriyoruz.

1. LCC analizi: Proje başlangıcında sermaye, enerji, bakım, arıza, yeniden iş, atık ve söküm maliyetlerini içeren bir nakit akışı modeli kurun; iskonto oranı ve senaryo analizini netleştirin.
2. Kritik maliyet sürükleyicileri: Pareto analiziyle ilk üç sürükleyiciye odaklanın (ör. yeniden iş, ekipman duruşu, enerji kayıpları); kök neden analizini süreç haritalarıyla bağlayın.
3. Dayanıklı malzeme seçimi: TSE/EN belgeli, ömür döngüsü testleri yapılmış malzemeleri tercih edin; toplam sahip olma maliyetine göre alternatifleri karşılaştırın.
4. Enerji ve tasarım optimizasyonu: Pasif çözümler, değişken devirli sürücüler, LED aydınlatma ve yük talep yönetimi; BIM/enerji modellemesi ile tasarım kararlarını sayısallaştırın.
5. Fabrikasyon ve tedarik: Prefabrike/ön üretimli elemanlar, standartlaşmış detaylar, JIT ve satıcı yönetimli stok; kaynakta kalite güvence planı uygulayın, dijital denetimle hataları anında öngörün.
6. Bakım/izleme stratejileri: Duruma dayalı izleme (vibrasyon/sıcaklık sensörleri), RCM, kritik yedek parçalar için stok politikası ve SLA’lar kurun.
7. Sözleşme yapıları: Performans şartnameleri, bonus/ceza mekanizmaları ve garanti netliği; FIDIC benzeri risk paylaşımı, İSG/çevre mevzuatına uyum şartları.

İlk pilot proje için adım adım rehber:

1. Uygun pilotu seçin: 6–12 ay zaman ufku olan, tekrarlı imalat içeren ve ölçülebilir çıktıları bulunan bir alt proje belirleyin.
2. Temel veri tabanını kurun: Son 12–24 ay rework, enerji, arıza, bakım ve tedarik verilerini standardize edin; şeffaf bir “baseline” oluşturun.
3. Hızlı LCC senaryosu: Mevcut durum, iyileştirme ve agresif optimizasyon olmak üzere 3 senaryo; risk ve hassasiyet analizini ekleyin.
4. Önceliklendirme ve aksiyon planı: Etki/kolaylık matrisine göre 3–5 aksiyona odaklanın (ör. 2 sensör, 1 prefabrike detay, 1 malzeme alternatifi); RACI atayın.
5. Sözleşme ve tedarik uyarlaması: Performans KPI’larını şartnameye yazın; tedarikçiye kalite kapısı ve geri bildirim döngüsü ekleyin.
6. İzleme ve PDCA: Haftalık görselleştirme panoları, aylık gözden geçirme, çeyreklik “öğrenilen dersler”; başarılı uygulamaları ölçekleyin. Pratik tasarruf adımları için şu rehberden yararlanabilirsiniz.

Ölçülebilir KPI’lar (pilot için öneri):

• LCC NBD azalımı: %10–15 hedef.
• Yeniden iş oranı: %30 azalma.
• Ekipman kullanılabilirliği: %95+ (kritik ekipman).
• Enerji yoğunluğu: kWh/üretim birimi bazında %15 azalma.
• Bakım maliyeti/varlık değeri: %1–2 bandına inme.
• Tedarik teslim güvenilirliği: %98+; hurda/fire oranı %50 düşüş.
• İSG sapma sayısı: Aylık %0 kritik sapma.

Özetle, LCC tasarrufu tek bir kararın değil, veriye dayalı karar alma, dayanıklı tasarım, dijital kalite ve performans odaklı sözleşmelerin birlikte çalıştığı bir sistemin sonucudur. Bu kontrol listesi ve pilot rehber ile bugün başlayın; ölçün, öğrenin ve ölçekleyin. Böylece bütçeyi korurken kaliteyi ve güvenliği sürdürülebilir biçimde yükseltebilirsiniz.